Τετάρτη, 20 Δεκεμβρίου 2006

Εντυπώσεις από την Φιλιππιάδα σε κείμενο του 1912

«Η προς Φιλιππιάδα οδός προβαίνουσα διέρχεται δια του Ελευθεροχωρίου οικουμένου υπό Χριστιανών εις 500 ανερχομένων και μετά 10 λεπτά άγει εις Φιλιππιάδα (Παλαιά και Νέα) υπό Χριστιανών και Τούρκων οικουμένην.
Η Φιλιππιάς εινε κέντρον εμπορικόν δύο επαρχιών της Λάκκας και του Λούρου, αίτινες περιλαμβάνουσι 70 χωριά και κώμας άπασας Ελληνικάς. Όλον το εμπόριον όθεν συγκεντρούνται ενταύθα. 70 διάφορα καταστήματα έχουσιν εγκατασταθεί οριστικώς. Πλήν 2-3 οθωμανικών και Εβραικών τα άλλα είνε Ελληνικά.
Η Φιλιππιάς έχει το ξενοδοχείον του ύπνου «το Σύνταγμα» μετ΄επιπλώσεως τελείας και καθαριότητος. Το κτίριον είνε νεόκτιστον μετά δωματίων ευρυχώρων και εγκαταστάσεως ασετιλίνης. Έχει δε και ικανά καφεία πέριξ της δενδροφυτευμένης πλατείας ως και εστιατόρια σχετικώς καθάρια.
Αι οδοί της Φιλιππιάδος ευρύτατοι. Δεξιά και αριστερά περιβόλια, και σεράγια Τούρκικα τα οποία προσδίδουσι χάριν εις την κωμόπολιν, ήτις υπό την Ελληνικήν διοίκησιν θα καταστή παράδεισος διαμονής........»

Είναι μόνο ένα μικρό απόσπασμα από το κείμενο Έλληνα περιηγητή για την πόλη μας. Στην διάθεσή μας υπάρχουν πάρα πολλά κείμενα και βιβλία τα οποία στο μέλλον αν υπάρχει και η διάθεση από τον Δήμο της πόλης θα δημοσιευτούν συνολικά.
Για την ιστορία, το ξενοδοχείο «το Σύνταγμα »που αναφέρεται στο παραπάνω κείμενο είναι αυτό που αποκαλούμε σήμερα «Χάνι Τσουμάνι» και το οποίο έχουμε εγκαταλείψει στην μοίρα του. Από την πλευρά μας θα διοργανώσουμε ημερίδες αλλά και συγκεντρώσεις και ελπίζουμε να έχουμε στο πλευρό μας την Δημοτική Αρχή, η οποία πρέπει να αφυπνιστεί.

ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΚΑΛΥΨΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΦΙΛΙΠΠΙΑΔΑ!

Μετά από έρευνα πολλών χρόνων μπορούμε να πούμε με κάθε βεβαιότητα ότι η Φιλιππιάδα είναι μια από τις λίγες πόλεις στην Ελλάδα της οποίας σώζεται το περίφημο Οθωμανικό κτηματολόγιο του 1894.
Για να πάρουμε τα πράγματα από την αρχή η ιστορία της αναζήτησης του κτηματολογίου ξεκίνησε το 2002 όταν η φίλη μου, καθηγήτρια του Πανεπιστημίου Κωνσταντινούπολης και δημοσιογράφος Αρριάνα Φερεντίνου με έπεισε ότι μπορεί να διασώζεται το κτηματολόγιο της πόλης μας. Από την κουβέντα αυτή και μετά χρειάστηκαν επίμονες και επίπονες έρευνες σε χώρους που κανείς δεν μπορεί να φανταστεί. Σε υπόγεια δικαστικών υπηρεσιών, υπουργείων, βιβλιοθηκών, ιδιωτικών συλλογών και στο διαδίκτυο. Πολύτιμη ήταν η βοήθεια αρκετών καθηγητών Τουρκολογίας και Οθωμανολογίας οι οποίοι μου έδωσαν κάποια κατεύθυνση.

Κι ερχόμαστε στο ζουμί. Σε τηλεφωνική επικοινωνία που είχα με Τούρκο καθηγητή πανεπιστημίου, μου έκανε γνωστό ότι στο παρελθόν (προ εικοσαετίας) ο καθηγητής του στο ίδιο πανεπιστήμιο είχε εντοπίσει το Οθωμανικό κτηματολόγιο της Φιλιππιάδας σε κάποια υπηρεσία της χώρας μας. Ήταν σε πολύ καλή κατάσταση, γραμμένο στα Οθωμανικά, με περισσότερα από 200 φύλα και διαστάσεις 80εκ. ύψος και 40 εκ. πλάτος. Το αντέγραψε ( ένα μικρό μέρος) όπως μπορούσε καθώς ήταν αδύνατη η ολική αναπαραγωγή του αφού ο Τούρκος καθηγητής δεν είχε ούτε τις απαραίτητες άδειες από τις Ελληνικές αρχές, ούτε τον χρόνο.

Το επόμενο διάστημα θα επισκεφθώ της Κωνσταντινούπολη για να μάθω περισσότερα, όμως ο εν λόγο καθηγητής μου έδωσε αρκετές πληροφορίες (τις παραθέτω παρακάτω) και το κυριότερο μου εκμυστηρεύτηκε στα αρχεία ποιας Ελληνικής πόλης βρίσκεται το κτηματολόγιο. Η έρευνα θα συνεχιστεί και σε λίγο καιρό θα έχουμε στα χέρια μας αυτό το σημαντικό για την πόλη μας κείμενο. Φυσικά πρέπει να ενεργοποιηθούν όλοι οι τοπικοί φορείς, κυρίως ο Δήμος και να βοηθήσουν ώστε τα ιστορικά αυτά έγγραφα να γίνουν κτήμα των Φιλιππιαδωτών μέσα από μια ειδική έκδοση. Τώρα χρειάζεται να δείξουν οι τοπικοί άρχοντες ευαισθησία και να στηρίξουν την προσπάθεια με κάθε τρόπο.


Θα σας δώσουμε τώρα λίγα στοιχεία σχετικά με το Οθωμανικό κτηματολόγιο της Φιλιππιάδας και το τί περιέχει. Καταρχήν ονομάζεται YAKLAMA, ξεκινά με τον αύξοντα αριθμό και αναφέρει λεπτομερώς:
την περιφέρεια (ναχαγιές)
το όνομα του χωριού ή τσιφλικίου
την τοποθεσία δηλαδή το τοπωνύμιο της περιοχής
το είδος δηλαδή αν είναι σπίτι , καλύβα, δασότοπος , χωράφι, αμπελώνας ή μάνδρα,
την έκταση σε στρέμματα,
τα όρια του κτήματος, τον ιδιοκτήτη ή τον εργαζόμενο (ενοικιαστή) σε αυτό.

Στο τέλος υπάρχει η βεβαίωση και επικύρωση του πίνακα από επταμελή επιτροπή( τούρκων και ελλήνων).
Σε λίγο καιρό θα έχουμε αυτό το συγκλονιστικό ιστορικό ντοκουμέντο στα χέρια μας, όμως επαναλαμβάνω πρέπει να μην αδρανήσει ο Δήμος και να συμβάλει με κάθε τρόπο.